Drachtige merrie en veulen in de wei: voeding, inentingen en ontworming van geboorte tot spenen

Een drachtige merrie en haar pasgeboren veulen vormen de basis van een sterke fokkerij. De juiste voeding, gezondheidsmaatregelen en dagelijkse zorg bepalen of het veulen gezond opgroeit en een sterke basis krijgt voor later. Dit artikel begeleidt je stap voor stap door de eerste maanden van het leven van je veulen, van de geboorte tot aan het spenen.

Voeding van de drachtige merrie en de lacterende merrie

Een drachtige merrie heeft al meer voeding nodig, vooral in de laatste drie maanden van de dracht. Na de geboorte is het energieverbruik nog hoger: de merrie produceert melk voor het veulen en moet zelf herstellen van de bevalling. Onvoldoende voeding leidt tot gewichtsverlies bij de merrie en mindere groei van het veulen.

Voor de drachtige en lacterende merrie geldt:

• Hooi van goede kwaliteit: de basis van het rantsoen, minimaal 1,5% van het lichaamsgewicht per dag
• Krachtvoer: in het laatste trimester van dracht en tijdens lactatie tot 3-4 kg per dag, afhankelijk van de conditie
• Vitaminen en mineralen: calcium, fosfor en magnesium zijn cruciaal voor botgroei van het veulen; een supplementatie kan nodig zijn
• Schoon drinkwater: onbeperkt beschikbaar, vooral belangrijk tijdens lactatie

Raadpleeg je paardenvoerleverancier voor een voersamenstelling die past bij jouw fokkerij. Bij OK Farm Reiners helpen we je graag met adviezen op maat.

Voeding van het pasgeboren veulen

In de eerste weken leeft het veulen volledig van de melk van de merrie. Na vier tot acht weken begint het veulen te grasgrazen en kruimel-voer te eten naast de moedermelk. Dit zogenaamde 'creep-feeding' zorgt voor een soepele overgang naar zelfstandige voeding.

Voor het veulen zelf:

• Kwaliteit hooi: fijn, zacht hooi vanaf week 4-6
• Speciaalvoer voor veulens: geformuleerd met het juiste calcium-fosfor-verhouding (1,5:1) en voldoende vitamines A, D en E
• Porties: klein houden en regelmatig voeren (3-4 keer per dag) tot het afspenen
• Schoon water: altijd beschikbaar

Vaccinatieschema voor veulens

Een goed vaccinatieschema beschermt het veulen tegen ernstige ziekten. De bescherming begint eigenlijk al voor de geboorte: een gevaccineerde merrie geeft antistoffen door via de moedermelk (colostrum).

Vaccinatie van de merrie (voor de geboorte):

• Inenting tegen influenza en tetanus minstens 4-6 weken voor de verwachte bevalling
• Dit zorgt ervoor dat het colostrum antistoffen bevat die het veulen beschermen

Vaccinatieschema van het veulen:

De exacte timing en keuze van vaccins bepaalt je dierenarts. Bij Quarter Horse veulens van OK Farm Reiners volgen we een degelijk vaccinatieschema om gezonde, sterke dieren te fokken.

Ontworming van moeder en veulen

Wormen vormen een risico voor groei en gezondheid van het veulen. Een pasgeboren veulen loopt risico op infectie via de merrie en via de wei. Een goed ontworkingsschema is daarom onmisbaar.

Ontworming van de drachtige merrie:

• 2-4 weken voor de verwachte bevalling: breedwerkend middel (tegen alle soorten wormen)
• Dit verkleint de wormlast in de wei en de kans op infectie van het veulen

Ontworming van het veulen:

• Eerste ontworming: op 6-8 weken oude leeftijd (voor het afspenen)
• Tweede ontworming: op 4-6 maanden
• Derde ontworming: op 10-12 maanden
• Jaarlijks: van het tweede levensjaar af regelmatige ontworming volgens het advies van je dierenarts

Een gezond veulen begint met preventie. Regelmatige ontworming, goede voeding en vaccinatie zijn geen luxe, maar basisverzorging.

Wissel de actieve stoffen van ontwordingsmiddelen regelmatig af om resistentie te voorkomen. Volg altijd het advies van je dierenarts op.

Dagelijkse zorg en monitoring in de wei

Naast voeding, vaccinatie en ontworming zijn dagelijkse waarneming en zorg cruciaal. Veel problemen laten zich voorkomen of vroeg opvangen als je weet waar je op moet letten.

Dagelijks controleren:

• Gedrag en activiteit van moeder en veulen (speelzin, alertheid)
• Eetlust en normale ontlasting
• Navel en nabelholte van het veulen in de eerste week (op infectie)
• Lichaamsconditie van de merrie (niet te mager, niet te dik)
• Testen van de merrie op eventuele ontstekingen aan de uier
• Voeten en beenwerk van het veulen (zwelling, mank lopen)

Zorg in de wei:

• Schoon, droog voedsel en water
• Goede omheiningen zonder scherpe randen of gaten
• Beschutting tegen wind en regen (afdak of stal)
• Voldoende ruimte voor beweging en spel
• Regelmatig opnieuw opvullen van drinkwater

Bij afwijkingen (bloedarmoede, diarree, moeilijkheden bij het zuigen, abnormaal gedrag) moet je dierenarts direct worden ingeschakeld. Vroegtijdige interventie voorkomt ernstige complicaties.

Het veulen afspenen

Het afspenen vindt meestal plaats tussen de 4 en 6 maanden, afhankelijk van de groei en gezondheid van het veulen. Een goed voedingsschema en stabiele omgeving maken het afspenen minder stressvol.

Zorg ervoor dat het veulen tegen die tijd al goed ruwvoer en krachtvoer consumeert. Het plotseling scheiden van moeder en veulen kan stress veroorzaken; veel fokkerijen kiezen voor een geleidelijke scheiding of het toevoegen van speelmaatjes om de overgang makkelijker te maken.

Onze opfok-programma's zijn gericht op gezonde, goed ontwikkelde veulens die klaar zijn voor het leven buiten de moeder.

Tot slot

De zorg voor een drachtige merrie en haar veulen van geboorte tot spenen vraagt aandacht, kennis en geduld. Met het juiste voedingsschema, op tijd toegepaste vaccinaties, regelmatige ontworming en dagelijkse monitoring geef je je veulen de beste kansen op een gezonde, sterke start. Bij vragen over voeding, gezondheid of verzorging kun je altijd contact opnemen met OK Farm Reiners.